www.INTEGRACJA.info.pl

Charakterystyka

Model został opracowany w 1957 roku przez Fredericka Irvinga Herzberga. Przeprowadził on serię badań wśród księgowych oraz inżynierów. Na podstawie rozmów z 200 pracownikami wyciągnął następujące wnioski.Czynniki motywujące pracowników do pracy można podzielić na dwie grupy:

• czynniki higieny (czynniki zewnętrzne),
• motywatory (czynniki wewnętrzne).

Czynniki higieny nie prowadzą bezpośrednio do satysfakcji z pracy, jednak wpływają na poziom niezadowolenia z pracy. Do tej grupy czynników można zaliczyć przede wszystkim:

• politykę przedsiębiorstwa,
• zarządzanie,
• stosunki międzyludzkie,
• wynagrodzenie,
• bezpieczeństwo pracy,
• życie osobiste,
• warunki pracy,
• zajmowaną pozycję.

Motywatory natomiast prowadzą do satysfakcji z pracy. W skład tej grupy czynników wchodzą:

• uznanie,
• osiągnięcia,
• zakres odpowiedzialności,
• awanse,
• możliwość rozwoju osobistego.

Herzberg stwierdził, że do poprawnego funkcjonowania motywatorów, niezbędne jest w pierwszej kolejności zapewnienie pracownikom czynników higieny. Jednak skupienie się wyłącznie na czynnikach higieny nie gwarantuje osiągnięcia przez pracowników pożądanego poziomu motywacji, są one postrzegane przez podwładnych jako naturalne warunki pracy.

Zatem zapewnienie czynników higieny na odpowiednim poziomie prowadzi jedynie do ograniczenia niezadowolenia pracowników oraz stanowi swego rodzaju punkt wyjścia do zastosowania motywatorów, które są właściwym źródłem satysfakcji z pracy.

Zastrzeżenia wobec teorii

• Teoria dwuczynnikowa była krytykowana głownie za metodę badawczą. Do podstawowych zarzutów można było zaliczyć nieuwzględnienie próby pomiaru zależności pomiędzy satysfakcją a efektami.
• Sceptycy sugerowali również, że na dwuczynnikowy charakter teorii miał wpływ sposób zadawania pytań przez osoby przeprowadzające wywiady.
• Innym poważnym zarzutem była mała wielkość próby (200 pracowników) oraz fakt, że badani reprezentowali jedynie 2 grupy zawodowe.

Bibliografia

• Ricky W. Griffin, Podstawy zarządzania organizacjami, PWN Warszawa 2004
• red. H. Król i A. Ludwiczyński, Zarządzanie zasobami ludzkimi. Tworzenie kapitału ludzkiego organizacji, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2006
• Chmiel N. Psychologia pracy i organizacji, GWP 2003
• Kozioł L., Motywacja w pracy. Determinanty ekonomiczno-organizacyjne,Wydawnictwo Naukowe PWN, Kraków 2002
• Armstrong M., Zarządzanie zasobami ludzkimi, Wolters Kluwer Polska, Kraków 2004

Na podstawie materiałów z Encyklopedii Zarządzania Projekt Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Autor hasła i bibliografii: Marta Rychlak