Start Słownik Słownik Teoria oczekiwań

Teoria oczekiwań

Charakterystyka

Teoria oczekiwań (expectancy theory) to sformułowane przez Victora Vrooma, jedno ze stosowanych w praktyce podejść do zagadnienia motywowania od strony procesu, zajmująca się sposobem jej powstania. Podejście to odcina się od próby wyliczania czynników motywujących koncentrując się na wyjaśnieniu, dlaczego ludzie wybierają pewne zachowania.

Przekonuje, że dana osoba jest skłonna działać w pewien sposób na podstawie oczekiwania, że praca ta przyniesie określony skutek, który będzie dla niej atrakcyjny.

W teorii oczekiwań motywacja zależy od dwóch czynników:

  • od tego jak silnie jednostka czegoś pragnie,
  • od oczekiwanego prawdopodobieństwa zaspokojenia tego pragnienia.

Przesłanki

Opiera się na czterech przesłankach:

  • zakłada się, że o zachowaniu decyduje pewna kombinacja sił tkwiących w jednostce i otoczeniu,
  • przyjmuje się założenie, że ludzie podejmują decyzje o swoim zachowaniu w organizacjach,
  • zakłada się, że różni ludzie mają różnego rodzaju potrzeby pragnienia i cele,
  • zakłada się, że ludzie dokonują wyboru z pośród alternatywnych rozwiązań na podstawie oceny umożliwiającej osiągnięcie pożądanych rezultatów.

Uwzględnia trzy zmienne:

  • związek między wysiłkiem a efektywnością,
  • związek między efektywnością a nagrodą,
  • atrakcyjność - przywiązanie pracownika do potencjalnego skutku lub nagrody.

(Griffin R.2002 str.527)

Zastosowania

W praktyce oznacza to, że motywacja prowadzi do wysiłku, a ten w połączeniu ze zdolnościami pracownika i czynnikami po stronie otoczenia daje określone działania, z których wynika wartość.

Oznacza to, że jeśli dana osoba, między wysiłkiem a osiągnięciami nie dostrzega związku, jej oczekiwane prawdopodobieństwo zaspokojenia pragnień będzie bliskie zeru a co za tym idzie wysiłek z jej strony niewielki. Przekonanie o tym, że związek nie jest bardzo silny wiąże się z umiarkowanym prawdopodobieństwem i umiarkowanym wysiłkiem.

Przekonanie, że związek jest bardzo silny, prawdopodobieństwo duże i wysiłek duży.

Wartościowość z kolei to wskaźnik pokazujący siłę, z jaką dana jednostka pragnie konkretnego wyniku; atrakcyjność wyniku dla jednostki(Machaczka J. Kraków 2001. Str. 444).

Bibliografia

  • Nauka organizacji i zarządzania Agnieszka Chrisidu-Budnik [et al.]. Wrocław : Kolonia Limited, 2005
  • Podstawy zarządzania Machaczka Józef Kraków : Wydaw. Akademii Ekonomicznej, 2001
  • Podstawy zarządzania organizacjami Griffin R. [ przekł. Michał Rusiński ] Warszawa : Wydawnictwo Naukowe PWN, 2002. Wyd. 1, dodr. 7
  • Small Business Absenteeism Cost Y. Fried G. Ferris artukuł w "USA Today" wydanie z 1 czerwca 1999 roku
  • The Validity of the job characteristics Model: A review and Analysis Y. Fred, G. Ferris, 1987 r.
  • Theories of Organizational Behaviour J.Miner Dryden Press, Hinsdale, IL 1980 r.

Na podstawie materiałów z Encyklopedii Zarządzania
Projekt Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie
Autor hasła i bibliografii: Adam Pierończyk