Czynniki motywacyjne
Charakterystyka
Umiejętność motywowania podwładnych jest jednym z elementów decydujących o skuteczności pracy menedżera. Ważne jest poznanie czynników, które motywują pracowników do większej efektywności pracy, większego angażowania się w sprawy organizacji czy powodują satysfakcję z wykonywanej pracy.
Czynniki motywacyjne to instrumenty zarządzania mające zapewnić wysoki poziom motywacji zatrudnionego personelu. Są one jednym z elementów składających się na system motywowania pracowników. Obejmują one:
- lokalizację firmy,
- sytuację ekonomiczną,
- wizerunek firmy na rynku,
- strukturę organizacyjną,
- treść i warunki pracy,
- poziom techniczny,
- stosunki społeczne,
- środki przymusu (nakazy, zakazy, polecenia),
- środki zachęty,
- środki perswazji (informowanie, doradzanie, krytyka).
Klasyfikacja czynników motywacyjnych
- Podział z punktu widzenia zakresu oddziaływania:
- wewnętrzne (uznanie, prestiż, rozwój, samodzielność, poczucie dokonania) - mające długotrwały i głęboki wpływ na postępowanie pracowników,
- zewnętrzne (płaca, awans, pozycja w hierarchii służbowej, poczucie bezpieczeństwa) - wywierające natychmiastowy wpływ na zachowanie pracownika, skutki tego oddziaływania nie zawsze są długotrwałe.
- Podział z punktu widzenia formy:
- płacowe (płace, nagrody, premie) - na ogół wywierające największy wpływ na zachowanie pracownika, motywujące do efektywnego wykonywania pracy,
- pozapłacowe (pochwały ustne, dobre warunki pracy, kursy, szkolenia, posiadanie telefonu/samochodu służbowego, wyjazdy rekreacyjne) - oddziałujące w mniejszym stopniu na zachowanie pracownika.
- Podział z punktu widzenia kierunku oddziaływania:
- pozytywne (nagrody) - wzmacniające zachowania pożądane,
- negatywne (kary) - motywujące do unikania zachowań uważanych za niepożądane.
- Podział z punktu widzenia sposobu oddziaływania:
- indywidualne,
- zespołowe.
- Podział z punktu widzenia zaspokajanych potrzeb:
- czynniki zaspokajające bodźce podstawowe (potrzeby życiowe organizmu),
- czynniki zaspokajające bodźce wyższego rzędu (potrzeby typu społecznego, estetycznego, moralnego).
Bibliografia
- L. Kozioł, Motywacja w pracy determinanty ekonomiczno-organizacyjne, PWN Warszawa-Kraków 2002, s.64-68
- A. Pocztowski, Zarządzanie zasobami ludzkimi. Strategie - procesy - metody, PWE Warszawa 2003, s.233-242
- Zasoby ludzkie w firmie. Organizacja, kierowanie, ekonomika, pod redakcją A. Sajkiewicz, POLTEXT Warszawa 2000, s.215-217
 |
Na podstawie materiałów z Encyklopedii Zarządzania Projekt Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Autor hasła i bibliografii: Urszula Hajduk |