Rekreacja

Definicja

Rekreacja to forma aktywności umysłowej lub fizycznej podejmowana poza obowiązkami zawodowymi, społecznymi, domowymi i nauką. Stosowana w celu odpoczynku i rozrywki. Przyczynia się ona do rozwoju zainteresowań i osobowości, podwyższenia aktywności fizycznej, rozładowania napięcia nerwowego oraz zapobiega chorobom cywilizacyjnym. Rekreacja z założenia jest aktywnością dobrowolną. Jej formy wynikają głównie z typu zainteresowań i miejsca pobytu człowieka.

Geneza pojęcia

Słowo rekreacja pochodzi łaciny i związane jest z czasownikiem "recreo" (odnowić, ożywić), a także "na nowo stworzyć" (re + kreacja). Termin ten jest używany aktualnie w trzech znaczeniach:

zespół zachowań, które realizowane są przez człowieka w czasie wolnym,
tożsame z procesem wypoczynku tj. regeneracji sił z uzasadnieniem skutków zmęczenia,
rozwijające się zjawisko kulturowo społeczne, którego podstawą jest wykorzystanie wolnego czasu, jak i związane z nim formy zachowań ludzi.

Formy rekreacji

rekreacja ruchowa - forma czynnego odpoczynku i rozrywka, dopóki nie będzie miała charakteru rywalizacji - wtedy staje się już sportem amatorskim; określana czasem jako sport rekreacyjny,
rekreacja twórcza – formy działalności: plastyczna, muzyczna, teatralna, fotograficzna - kształtuje osobowość i wpływa na sferę emocjonalną człowieka,
rekreacja kulturowo-rozrywkowa – obejmuje takie formy jak: czytelnictwo rozrywka umysłowa, gry towarzyskie, koła naukowe, itp.
rekreacja poprzez działalność społeczną – są to działania dobrowolne, podejmowane w czasie wolnym na rzecz innych ludzi

Cechy rekreacji

aktywność, która dostarcza zadowolenia, radości, miłych i przyjemnych wrażeń, dzięki którym mamy możliwość odprężenia i relaksu,
dobrowolność dająca poczucie swobody wyboru i możliwości podejmowania działań w zgodzie z własnymi wartościami, preferencjami i zamiłowaniami,
odmienność w stosunku do pełnionych codziennie ról zawodowych i społecznych,
bezinteresowność czyli brak motywów natury ekonomicznej przy podejmowaniu zachowań rekreacyjnych,
zabawa i rozrywka czyli możliwość ucieczki od codziennych problemów i przeniesienia się w rzeczywistość umowną zabawy, gdzie obowiązują inne, mniej surowe reguły i wartości.

Cechy rekreacji można więc zauważyć w niektórych formach aktywności turystycznej, nauce dla przyjemności, uprawianiu sztuki a nawet gotowaniu.

Rola rekreacji we współczesnym świecie nabiera znaczenia w związku z koniecznością zapobiegania sytuacjom stresowym, chorobom cywilizacyjnym, skracaniem czasu pracy i podnoszeniem poziomu życia.

Organizacja rekreacji ma we współczesnych państwach charakter indywidualny. Skala zjawiska jest efektem zarówno świadomości poszczególnych osób, działalności organizacji i stowarzyszeń organizujących zajęcia, zamożnoścą społeczeństw ale także ilością czasu wolnego - czasu pracy i dni wolnych.

Bibliografia

Teoria i metodyka rekreacji (zagadnienia podstawowe), pod red. W. Siwińskiego, AWF, Poznań 2001
Wielka Encyklopedia PWN, Wydawnictwo Naukowe PWN, Warszawa 2004, t. 23, s. 234