www.INTEGRACJA.info.pl

Charakterystyka

Słowo turystyka pochodzi od francuskiego pojęcia tour, które oznacza wycieczkę, podróż kończącą się powrotem do miejsca skąd nastąpił wyjazd. Przez turystykę można rozumieć formę czynnego wypoczynku połączonego z poznawaniem różnych miejsc oraz elementami sportu.

Turystykę traktuje się również jako zjawisko społeczne, polegające na odbywaniu podróży w celach poznawczych, rozrywkowych, wypoczynkowych leczniczych lub związanych z kultem religijnym, bez podjęcia pracy zarobkowej i osiedlania się. W takim rozumieniu podkreśla się, iż istotnym motywem turystyki jest rozwój osobowości człowieka. Aby taki cel mógł zostać zrealizowany, pobyt turystyczny musi stwarzać turystom okazję do bezpośrednich kontaktów z naturalnymi, kulturowymi i społecznymi walorami odwiedzanego miejsca.

Przegląd definicji

Istnieje wiele definicji pojęcia "turystyka".

Światowa Organizacja Turystyki (United Nation World Tourism Organization, UNWTO) definiuje ją jako: ogół czynności osób, które podróżują i przebywają w celach wypoczynkowych, zawodowych lub innych nie dłużej niż rok bez przerwy poza swoim codziennym otoczeniem, z wyłączeniem wyjazdów, w których głównym celem jest aktywność zarobkowa, forma czynnego wypoczynku poza miejscem stałego zamieszkania, dziennym otoczeniem, z wyłączeniem wyjazdów, w których głównym celem jest aktywność zarobkowa, forma czynnego wypoczynku poza miejscem stałego zamieszkania.

Brytyjskie Towarzystwo Turystyczne przyjęło zaś następującą definicję turystyki: "Turystyka obejmuje wszystkie czynności związane z czasowym krótkotrwałym przemieszczeniem się osób do miejsc docelowych poza miejscami, gdzie normalnie mieszkają i pracują, oraz pobytem w tych miejscach."

Można również podzielić definicje turystyki na klasyczną i współczesną.

Definicje klasyczne:

• turystyka jest to zespół stosunków i zjawisk, które wynikają z podróży i pobytu osób przyjezdnych, o ile nie występuje w związku z tym osiedlenie i podjęcie działalności zarobkowej (W. Hunziker)
• turystyka stanowi całokształt stosunków i zjawisk związanych z podróżą i pobytem odwiedzających w jakiejś miejscowości, z tym że pobyt nie przekształca się w stałe zamieszkanie (A.Sess)

Przedstawione definicje turystyki ograniczają jej zakres przede wszystkim do podróżowania w celach poznawczych, zdrowotnych, rekreacyjnych, sportowych. Podkreślają te rodzaje aktywności, w których może realizować się zasada dobrowolności i rozwój osobowości człowieka. Zwracają uwagę na znaczenie w turystyce poznania, przeżycia, rozrywki i wypoczynku.

Współczesne koncepcje turystyki dostrzegają nie tylko jej przedstawione walory, ale także wskazują na zjawisko wydawania i zarabiania przez turystę pieniędzy w miejscu okresowego pobytu lub w czasie samej podróży. Zwracają zatem uwagę na wymiar ekonomiczno społeczny turystyki, tak więc:

• turystyka w szerokim znaczeniu jest to całokształt zjawisk ruchliwości przestrzennej związanych z dobrowolną czasową zmianą miejsca pobytu, rytmu i środowiska życia oraz z wejściem w styczność osobistą ze środowiskiem odwiedzanym (przyrodniczym, kulturowym bądź społecznym) (K. Przecławski)

Światowa Organizacja Turystyki dokonała również podziału turystyki na:

• turystykę biznesową,
• turystykę rekreacyjną, aktywną i specjalną,
• turystykę przygraniczną, tranzytową (transgraniczną),
• turystykę w miastach,
• turystykę na terenach wiejskich (agroturystyka),
• turystykę twardą (ukierunkowana na zapewnienie turystom luksusu, wygody, szybkiego tempa zwiedzania, "zaliczania" zabytków) oraz miękką (nastawiona na nowe doznania, zdobywanie nowych umiejętności oraz wysiłek fizyczny).

W odniesieniu do do danego kraju można wyróżnić następujące formy turystyki:

• turystyka krajowa – podróże mieszkańców po własnym kraju,
• turystyka przyjazdowa – przyjazdy do kraju osób stale mieszkających poza nim,
• turystyka wyjazdowa – wyjazdy mieszkańców danego kraju do innych krajów.

Zarówno w mowie potocznej, jak i literaturze fachowej z zakresu turystyki funkcjonują jeszcze inne formy turystyki, które są wyodrębniane nie ze względu na jakieś konkretne kryterium, ale raczej ze względu na specyficzne cechy, w istotny sposób rzutujące na całą sferę organizacji i obsługi osób w nich uczestniczących. Są to: turystyka biznesowa, turystyka kongresowa, turystyka motywacyjna, turystyka etniczna, turystyka alternatywna.

Bibliografia

• Domachowski R., Geografia społeczno – ekonomiczna, Wydawnictwo Oświata, Warszawa 1997
• Gaworecki W., Turystyka, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 2003
• [red.] Kruczek Z., Obsługa Ruchu Turystycznego, Krakowska Szkoła Hotelarska, Kraków 2000
• Przecławski K., Człowiek a turystyka, Zarys socjologii turystyki, ALBIS, 1996
• [red.] Wrona J., Rek J., Podstawy geografii ekonomicznej, Polskie Wydawnictwo Ekonomiczne, Warszawa 1997

Na podstawie materiałów z Encyklopedii Zarządzania Projekt Uniwersytetu Ekonomicznego w Krakowie Autor hasła i bibliografii: Patrycja Brożek